Het kernverschil in één zin
De conclusie beantwoordt je onderzoeksvraag op basis van je resultaten. De discussie bespreekt hoe je dat antwoord moet lezen: wat het betekent, hoe het zich verhoudt tot de literatuur, hoe betrouwbaar het is en welke beperkingen er zijn.
Je kunt het zo onthouden: de conclusie zegt ‘dit is wat we weten’, de discussie zegt ‘zo zeker zijn we ervan, en dit betekent het’.
Wat hoort in de conclusie?
In de conclusie beantwoord je de deelvragen en de hoofdvraag, kort en onderbouwd met je eigen resultaten. Je voegt geen nieuwe data of nieuwe bronnen toe en je interpreteert niet uitgebreid. Een voorbeeldzin: ‘Uit de interviews blijkt dat onduidelijke taakverdeling de belangrijkste belemmering is voor de doorstroom.’
Een stappenplan voor dit hoofdstuk vind je in een conclusie schrijven voor je scriptie.
Wat hoort in de discussie?
In de discussie interpreteer je je belangrijkste bevindingen, vergelijk je ze met eerdere onderzoeken uit je theoretisch kader, bespreek je de beperkingen van je onderzoek en doe je suggesties voor vervolgonderzoek. Een voorbeeldzin: ‘Dit sluit aan bij eerder onderzoek naar rolonduidelijkheid, maar omdat alleen de dagdienst is bevraagd, is niet zeker of hetzelfde geldt voor de avonddienst.’
Meer hierover in een discussie schrijven en de limitaties van je onderzoek beschrijven.
Overzicht: conclusie versus discussie
Conclusie: beantwoordt de onderzoeksvraag; gebaseerd op eigen resultaten; stellig waar het bewijs sterk is; geen nieuwe bronnen; kort. Discussie: interpreteert en relativeert; vergelijkt met literatuur; benoemt beperkingen en hun invloed; geeft richting voor vervolgonderzoek; kritisch van toon.
De aanbevelingen voor de praktijk staan bij praktijkgericht onderzoek meestal los van beide, en moeten logisch uit de conclusie volgen. Zie conclusie en aanbevelingen schrijven.
Welke volgorde gebruik je?
Opleidingen verschillen in volgorde. Sommige zetten de discussie vóór de conclusie, zodat je eerst kritisch reflecteert en daarna een afgewogen antwoord geeft. Andere zetten de conclusie eerst. Ook combineren sommige opleidingen beide in één hoofdstuk ‘conclusie en discussie’.
Volg altijd de handleiding van je opleiding. Inhoudelijk blijft het onderscheid gelijk: antwoord geven en kritisch reflecteren zijn twee verschillende taken.
Veelgestelde vragen
Komt de discussie voor of na de conclusie?
Dat verschilt per opleiding. Beide volgordes komen voor. Kijk in je afstudeerhandleiding welke volgorde wordt gevraagd.
Mag ik in de conclusie bronnen noemen?
Meestal niet. De conclusie baseer je op je eigen resultaten. Vergelijkingen met literatuur horen in de discussie.
Horen aanbevelingen bij de conclusie of de discussie?
Aanbevelingen voor de praktijk volgen uit de conclusie en staan vaak in een apart hoofdstuk. Aanbevelingen voor vervolgonderzoek horen bij de discussie.
Vervolgstap
Twijfel je of je conclusie en discussie goed van elkaar zijn gescheiden? Laat je concept analyseren en krijg helder inzicht in wat je beoordeling nog kan verbeteren. Je kunt ook direct bellen, mailen of WhatsAppen.
Vraag je afstudeeranalyse aan