Waarom er geen vast aantal is

Bij kwalitatief onderzoek draait het niet om representativiteit in statistische zin, maar om diepgang en het in kaart brengen van ervaringen en perspectieven. Hoeveel respondenten je nodig hebt, hangt af van je vraag, de diversiteit van je doelgroep, de diepgang van je interviews en de tijd die je hebt.

Sommige opleidingen noemen in de handleiding een minimum of richtlijn. Kijk daar eerst. Is er niets vastgelegd, dan bepaal je het aantal zelf en verantwoord je het in je methode.

Verzadiging: het belangrijkste principe

Het meest gebruikte criterium is verzadiging: het punt waarop nieuwe interviews nauwelijks nieuwe inzichten meer opleveren. Je merkt dat als je bij het coderen vooral bestaande codes terugziet en er geen nieuwe thema's bijkomen.

Onderzoek van Guest, Bunce en Johnson (2006) liet zien dat bij een vrij homogene groep de meeste thema's al binnen de eerste twaalf interviews naar voren kwamen. Dat is een indicatie, geen regel: een diverse doelgroep of een brede vraag vraagt meestal om meer gesprekken.

Factoren die het aantal bepalen

Een homogene groep, zoals medewerkers van één team met dezelfde functie, vraagt minder respondenten dan een gevarieerde groep met verschillende rollen of locaties. Wil je perspectieven vergelijken, bijvoorbeeld medewerkers en leidinggevenden, dan heb je per groep voldoende gesprekken nodig.

Ook de vorm telt: uitgebreide diepte-interviews leveren per gesprek meer op dan korte gesprekken. Combineer je methoden, zoals interviews en documentanalyse, dan kan dat het benodigde aantal interviews verkleinen, omdat je bevindingen op meerdere manieren onderbouwt.

Zo verantwoord je je aantal

Beschrijf in je methode hoe je respondenten hebt geselecteerd, waarom die groep relevant is, hoeveel interviews je hebt gehouden en hoe je hebt vastgesteld dat je voldoende informatie had. Een zin als ‘Na het negende interview kwamen geen nieuwe codes meer naar voren; het tiende interview bevestigde de bestaande thema's’ maakt je keuze controleerbaar.

Lees ook je steekproef onderbouwen en interviews coderen.

Wat als je te weinig respondenten vindt?

Werving duurt in de praktijk vaak langer dan gepland. Begin vroeg, vraag je opdrachtgever om hulp bij het benaderen van respondenten en houd een reservelijst bij. Lukt het toch niet, bespreek dan met je begeleider of je je vraag kunt afbakenen of een andere methode kunt toevoegen.

Benoem een beperkt aantal respondenten eerlijk als beperking in je discussie. Zie wat je doet bij te weinig respondenten en limitaties van je onderzoek beschrijven.

Veelgestelde vragen

Hoeveel interviews zijn genoeg voor een hbo-scriptie?

Er is geen vast aantal. Kijk eerst in je handleiding. Verder bepaal je het aantal op basis van verzadiging, de diversiteit van je doelgroep en je onderzoeksvraag, en verantwoord je dat in je methode.

Wat is verzadiging in kwalitatief onderzoek?

Verzadiging is het punt waarop extra interviews geen nieuwe inzichten of thema's meer opleveren.

Is een klein aantal respondenten een probleem?

Niet per se, zolang je het aantal kunt verantwoorden en de beperking eerlijk bespreekt. Bij een diverse doelgroep is een klein aantal wel kwetsbaarder.

Vervolgstap

Twijfel je of je aantal respondenten en je methode stevig genoeg zijn? Laat je onderzoeksopzet analyseren en krijg duidelijk advies. Je kunt ook direct bellen, mailen of WhatsAppen.

Vraag je afstudeeranalyse aan